Portfolio

Vanaf 1 januari 2012 zullen aandelen van familiale vennootschappen in het Vlaamse Gewest aan 0% geschonken kunnen worden. Op deze manier wenst de Vlaamse regering met het oog op continuïteit de ondernemer er toe aan te zetten om reeds tijdens zijn leven na te denken over de overdracht van zijn bedrijf aan de volgende generatie. Het vrijstellingsregime in de successierechten dat tot dan toe van toepassing was, zal volledig worden afgeschaft en vervangen worden door een vast tarief van 3% of 7% successierechten.

Vanaf wanneer zal de nieuwe regeling van toepassing zijn?

De nieuwe regeling zal van toepassing zijn op schenkingen verleden en nalatenschappen opengevallen vanaf 1 januari 2012. De schenker en de erflater dienen ook inwoners van het Vlaamse Gewest te zijn.

Wat moet er onder deze nieuwe regeling verstaan te worden?

De nieuwe regeling voorziet in 3 grote maatregelen :

1. aandelen van familiale vennootschappen kunnen aan 0% geschonken worden
2. aandelen van familiale vennootschappen kunnen aan 3% of 7% vererfd worden
3. het vrijstellingsregime in de successierechten wordt volledig afgeschaft

Welke voorwaarden dienen nageleefd te worden opdat toepassing van de nieuwe regeling kan gemaakt worden ?

Opdat aandelen van een familiale vennootschap aan 0% zouden geschonken of aan 3% of 7% vererfd kunnen worden, dienen een aantal voorwaarden nageleefd te worden :

1. Familiale vennootschap :

• De geschonken of vererfde aandelen dienen aandelen van een familiale vennootschap te zijn.
• Onder familiale vennootschap wordt een exploitatievennootschap en niet een patrimoniumvennootschap verstaan.
• De familiale vennootschap dient haar zetel van werkelijke leiding in één van de lidstaten van de EER te hebben.
• De familiale vennootschap dient de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts-of landbouwactiviteit of vrij beroep tot doel te hebben.
• Ook de vennootschap die niet aan het voorgaande beantwoordt maar rechtstreeks minstens 50% van de aandelen houdt van minstens 1 directe dochtervennootschap die aan deze voorwaarden beantwoordt en die haar zetel van werkelijke leiding in één van de lidstaten van de EER heeft, wordt als een familiale vennootschap gedefinieerd.

1. Participatiebezit : De schenker/erflater en/of zijn familie dient op het ogenblik van de schenking/het openvallen van de nalatenschap minstens 50% van de aandelen van de familiale vennootschap in volle eigendom te bezitten.
2. Belgische notariële akte : De schenking dient via Belgische notariële akte plaats te vinden. Voorafgaandelijk dient evenwel een vrijstellingsattest bij de Vlaamse Regering te worden bekomen.

Teneinde de voormelde vrijstelling te kunnen behouden, dienen wederom een aantal voorwaarden te worden vervuld :

1. Familiaal karakter : De familiale vennootschap moet gedurende 3 jaar te rekenen vanaf de datum van de schenkingsakte/het overlijden blijven voldoen aan de definitie van “familiale vennootschap”.
2. Voortzetting activiteit : De activiteit van de familiale vennootschap dient gedurende 3 jaar te rekenen vanaf de datum van de schenkingsakte/het overlijden zonder onderbreking te worden voortgezet en voor elk van deze 3 jaren dient een jaarrekening of geconsolideerde jaarrekening te worden opgemaakt en in voorkomend geval te worden gepubliceerd.
3. Kapitaalbehoud : Het kapitaal van de familiale vennootschap mag gedurende 3 jaar te rekenen vanaf de datum van de schenkingsakte/het overlijden niet dalen door uitkeringen of terugbetalingen.
4. Geen verplaatsing zetel : De zetel van de werkelijke leiding van de familiale vennootschap mag gedurende 3 jaar te rekenen vanaf de datum van de schenkingsakte/het overlijden niet overgebracht worden naar een staat die geen lid is van de EER.

Welke implicaties heeft de nieuwe regeling op uw vermogensplanning ?

De nieuwe regeling voorziet in een sterke verlaging van de fiscale druk in de schenkingsrechten.

Toch is deze nieuwe regelgeving niet alles zaligmakend aangezien strenge voorwaarden in de 3-jarige periode na de schenking moeten nageleefd worden opdat de toepassing van het gunstregime zou kunnen worden behouden.

Hiermee rekening houdend lijkt de schenking via Nederlandse notaris dan ook nog niet ten dode opgeschreven !

In het verleden werd immers vaak toepassing gemaakt van de schenking van de aandelen van een familiale vennootschap via Nederlandse notaris. Het voordeel hierbij was dat op het ogenblik van de schenking geen schenkingsrechten moesten betaald worden. Wel diende er mee rekening gehouden te worden dat bij overlijden van de schenker binnen de 3 jaar er alsnog successierechten konden aangerekend worden. In sommige gevallen kon zelfs dan nog toepassing gemaakt worden van het vrijstellingsregime in de successierechten mits voldoening aan een aantal voorwaarden.

Dit is evenwel niet meer mogelijk aangezien voormeld vrijstellingsregime in de successierechten vanaf 1 januari 2012 afgeschaft zal worden. Meer nog, de kans bestaat dat de Vlaamse regering de 3-jarige overlevingstermijn naar een 7-jarige overlevingstermijn zal optrekken voor schenkingen waarvoor niet de schenkingsvrijstelling is bekomen of waarvoor niet 3% of 7% schenkingsrechten zijn betaald.

Rekening houdend met het voormelde is de kans dan ook groot dat het succes van de piste van de schenking via Nederlandse notaris zal slinken (uiteraard niet voor andere roerende vermogensbestanddelen dan aandelen van een familiale vennootschap !).

De vererving van de aandelen van een familiale vennootschap aan een vast tarief van 3% (voor de rechte lijn en tussen partners) en 7% (voor alle anderen) is alvast een hele vooruitgang.

In het verleden swingden de progressieve tarieven immers de pan uit (tot 27% in de rechte lijn en tussen partners) en bezorgden de erfgenamen van een familiale vennootschap dan ook grote kopzorgen (indien geen toepassing kon gemaakt worden van het vrijstellingsregime in de successierechten).

Maar ook hier moet er weer gewezen worden op het feit dat voor het behoud van dit gunstregime in de 3-jarige periode na overlijden strenge voorwaarden moeten nageleefd worden. Indien deze voorwaarden niet nageleefd zouden worden, zal het progressieve tarief in de successierechten terug van toepassing zijn.

Deze tekst werd opgesteld onder voorbehoud van de definitieve Vlaamse regelgeving hieromtrent.